Weest u blij, dat de laatste ijstijd - de Wurmtijd - de uitloper van de Utrechtse Heuvelrug wat heeft afgevlakt. Daarvoor, na de Riss-ijstijd, was de nu bestaande klim op de 11e of op de 16e een stuk steiler . . . In die laatste ijstijd  zet zich op onze heuvels een laag zand en . . . grind af. Die Scandinavische kiezels voorkomen dat de hele berg weer wegwaait. Gelukkig stuiven in die laatste ijstijd ook fijnere zanden tegen de helling op. Zij bedekken de gehele Leusderhei en rusten daar tot de Middeleeuwen. Dan grijpt de mens in en door zijn toedoen  ontstaan opnieuw stuifzanden die de grovere kiezel weer aan de oppervlakte brengen. Dus wellicht is de "grindbak" voor de 12e green mensenwerk.

Toch zijn die middeleeuwers niet de eerste mensen met belangstelling voor de Leusderhei, opgravingen in 1983 leiden tot een sensationele ontdekking. Westelijk van De Hoge Kleij vinden archeologen werktuigen uit de Oude Steentijd; meer dan 200.000 jaar oud. Veel jonger zijn de vondsten die een team o.l.v. de provinciale archeoloog doet tijdens opgravingen in het A28-trace, enkele honderden meters bij ons vandaan. Er zijn resten uit de Bronstijd (2100-700 v.Chr.), waaronder een vuurstenen pijlspits, scherven uit de IJzertijd (700 v.Chr - 0), importkeramiek en een munt uit de Romeinse tijd (0-400 n.Chr.). Hoewel hier waarschijnlijk nooit "echte" Romeinen hebben gewoond, was er wel een nederzetting. Uit de volksverhuizingtijd (400-500) stamt een bronzen haarspeld, gevonden in een graf. De vroege Middeleeuwen (500-900) laten een schat aan vondsten na. Overigens- historisch - een belangwekkende periode voor (Oud-) Leusden. Want in een Karolingische oorkonde uit 777 komt Lisiduna aan de orde; wordt daar de streek bedoeld waar nu Oud-Leusden ligt? In de late Middeleeuwen is Oud-Leusden een flinke nederzetting. Het kerkje met het huidige torentje staat er dan al; Amersfoorters gaan hier ter kerke, hun Sint Joriskerk moet nog worden gebouwd. Overigens, vanaf de dertiende eeuw overvleugelt Amersfoort ons Leusden. Ook de Nieuwe Tijd brengt Leusden geen bloei.

De opkomst van Amersfoort als garnizoensstad gaat aan Leusden voorbij, letterlijk. Infanteristen, cavaleristen en artilleristen passeren te voet of te paard "onze golfbaan", op weg naar de oefenterreinen en schietbanen, soms met tamboers voorop. In 1939 wordt op de plaats waar nu de politieschool staat, "De Boskamp" gebouwd, een simpele militaire behuizing. Medio 1941 wordt hier het beruchte Polizeiliches Durchgangslager Amersfoort ingericht, een treurig feit. Tot mei 1945 zitten daar 35.000 mannen gevangen, 20.000 van hen worden naar Duitsland afgevoerd. 350 gevangenen worden vermoord, waaronder 100 Russische krijgsgevangenen. Zei niet iemand eens: "De geschiedenis van Kamp Amersfoort laat zich slechts schrijven op zwarte bladzijden...". Wie straks, als wandelaar of golfer, langs de hellingen van "De Hoge Kleij" gaat en de landschappelijke rust - licht verstoord door verkeerslawaai - ervaart, betreedt "historische grond".

Hoe het kwam tot ….

In vogelvlucht de jaren voor 1985. De jaren waarin zoveel hindernissen overwonnen moesten worden, dat men zo nu en dan de moed dreigde te verliezen. Niet echter de Galema's, die vanaf de eerste aanzet in 1974 koppig volhouden en samen met Geert Keyser, Klaas Visser en Paul van Vonderen de Leusdense kat de bel aanbinden. En die bel bestaat aanvankelijk uit een brief aan B & W van Leusden met het verzoek mee te werken aan de aanleg van een golfbaan. Later zou dat verzoek meer zwaarte krijgen door de oprichting van de Stichting 'Golf in Leusden'. Deze stichting moet voor de uitvoering een gedetailleerd plan indienen. Het is dan februari 1979.

Vanaf het begin staat B & W van Leusden sympathiek tegenover het plan, terwijl ook de eigenaresse van de grond, B.V. Den Treek-Henschoten, haar volle medewerking toont. Bezwaren echter van een zeer actieve milieubeweging, de Stichtse Milieu Federatie, dreigen lange tijd roet in het eten te gooien, totdat eindelijk in november 1984 het verlossende bericht komt dat ook de Gedeputeerde Staten een verklaring van geen bezwaar aan de Gemeente Leusden geven. De baan kan aangelegd worden, de vereniging opgericht!

Dat die goedkeuring er uiteindelijk komt, is mede te danken aan onze geruisvolle en ook nu nog vaak verguisde A-28. Door de aanleg van deze snelweg wordt immers het landgoed Den Treek zo doorsneden, dat ruim 100 hectaren nauwelijks bereikbaar zijn met alle gevolgen voor beheersbaarheid en onderhoud van dien. Wie kan er beter voor de afgesneden ruimte zorgen dan de Golfclub?

En dan natuurlijk in november 1984 de roemruchte bijeenkomst in Leusden, waar meer dan 1000 belangstellenden zich laten voorlichten door de mensen van het eerste uur, aangevuld met 'echte' golfers en golfsters. Ingeschreven worden 940 personen. Een levend bewijs dat er een overweldigende belangstelling bestaat en dat het niet alleen om een klein groepje fanatieke golfers gaat. Een op het juiste moment gekozen actie, die niet nalaat indruk te maken! Een paar dagen na de informatieavond komt het blijde bericht binnen dat er gestart kan worden. En dat wordt er! De aanleg van de baan, de bouw van het clubhuis en - wat het meest tot de verbeelding spreekt - de opvang van ruim 65 % non-golfers, die de eerste beginselen bijgebracht moeten worden. Vakmensen bemoeien zich met baan en clubhuis, de meer ervaren golfers spannen zich in om al die nieuwelingen het nodige bij te brengen. Een nieuwe periode breekt aan, de eerste, de zwaarste, de belangrijkste wedstrijd is gewonnen.

De founders van Golfclub De Hoge Kleij

Staand vlnr.: Geert Keijser†, Will van Dommelen, Dick Galema, Marijke Galema, Cees Broekhuijse†, Arie Slagt, Andries Vermaak†, Harald der Weduwen. Zittend vlnr.: Paul van Vonderen, Jo Havelaar, Wim Merkens, Jan van Hall, Fokko Roelfsema†, Dolf van den Brink.